صفحه اول به قلم زمین شناس
به قلم زمین شناس
نگاهي به اهميت درس زمين شناسي در دبيرستانها PDF Print
There are no translations available.

شايد براي خيلي از دانشجويان و فارغ التحصيلان رشته زمين شناسي ديگر اين سوال مطرح نباشد كه چرا درس زمين شناسي در كنكور دانشگاهها، به جز براي برخي رشته هاي خاص،  ضريب ندارد. كساني كه از سد كنكور گذشته اند كه ديگر با آن كاري ندارند و كساني هم كه پشت دروازه دانشگاهها هستند، خيلي خوشحالتر هم خواهند بود كه زمين شناسي، اين درس سخت  و پر از اصطلاح و مفاهيم، در كنكور برايشان مزاحمتي نخواهد داشت. اگر اين بخش از علوم طبيعي اهميت ندارد، خب چرا تا مقطع پيش دانشگاهي برايش كتاب چاپ مي شود و تدريس مي شود اما اگر اهميت مبحث علوم زمين بر دست اندركاران آموزش و سنجش كشورمان معلوم است، چرا ساليان سال است به اين درس بي توجهي مي كنند؟

شنيده ها حاكي از اين بود كه امسال برخي از دبيران زحمتكش اين درس همراه با برخي اساتيد اين رشته در دانشگاهها براي تجديد نظر درباره ضريب درس زمين شناسي در كنكور شروع به رايزني هايي نموده اند و نامه ها نوشته و به حضور مسوولان مربوطه نيز شرفياب شده اند اما هنوز نتيجه اي حاصل نشده است. علت را نمي دانيم، اما اين را نيك مي دانيم كه يكي از اساسي ترين بهانه هاي سالهاي سال مسوولان آموزش و پرورش كشور اين است كه در سطح كشور دبير زمين شناسي متخصص نداريم! و به همين دليل اين درس را در كنكور چندان نمي توانند مهم جلوه دهند. باور مي كنيد؟

شما فارغ التحصيل كارشناسي و كارشناسي ارشد و دكتراي زمين شناسي  كه هنوز بيكاريد! شما كه برايتان ضريب نداشتن رشته تان در كنكور ديگر اهميت ندارد، توجه كنيد. سالهاست كه دبيران جغرافيا و زيست شناسي را به بهانه پر كردن ساعات تدريسشان و نبود دبير متخصص زمين شناسي! به جاي شما سر كلاسهاي سوم دبيرستان و پيش دانشگاهي مي فرستند و آن دبيران زحمتكش و محترم نيز براي دانش آموزان شيل(shale) را shil تلفظ مي كنند و آزبست را azbast ! خنده دار نيست؟ كلاسهايي در اينهمه سال تشكيل شده كه  دبير خود از شناسايي نمونه هاي دستي كانيها و فسيلها معذور بوده و بنابراين آنها را سر كلاسها هم نياورده است. فقط كافي است فكر كنيد كه در همين تهران بزرگ، در يك منطقه از 38 دبير زمين شناسي فقط و فقط 3 نفرشان زمين شناس هستند و بقيه از قشر محترم جغرافيادان و زيست شناس! بعيد مي دانم با توجه به بزرگي و وسعت كشورمان و وجود منابع عظيم هيدروكربوري و معدني و كيلومترها رشته كوههاي سر به فلك كشيده، كسي بگويد زمين شناسي به اندازه زيست شناسي و شيمي اهميت ندارد، اما متاسفانه در عمل اين بي حرمتي اتفاق افتاده است. شايد خرده بگيريد كه حالا كه ديگر يكي دو سال ديگر كنكور حذف مي شود چرا ناله از ضريب كنكور مي زنيم.در پاسخ به اين سوال هم بايد ياد آور شد كه كنكور هم اگر حذف شود، نمرات امتحاني دانش آموزان ملاك عمل خواهد بود و در عمل باز هم مي توان نمره درس زمين شناسي را به حساب نياورد! پس بايد فكري كرد و هر چه زودتر چاره اي انديشيد. ما به نوبه خود از اين مطلب شروع كرديم. شما دوست زمين شناس من! شما چطور؟

 

Last Updated on Sunday, 14 February 2010 10:09
 
مطالعات زمین شناسی بیمه کننده پروژه ها PDF Print
There are no translations available.

 

داشتم نگاهی به پروژه های مهندسی بزرگ ساخته شده و در حال ساخت دنیا می انداختم و به بررسی عوامل طراحی ، مشاوران و پیمانکاران این طرح ها می پرداختم. چیزی که در مورد تمامی این پروژه ها  فارغ از بزرگی یا کوچکی آنها جالب توجه بود، مطالعات کاملا جدی و تخصصی و مشاوران حرفه ای آنها بود که با بودجه های کلان برای مطالعات فاز یک و دو پیش از ساخت هر پروژه به بررسی همه جانبه از جمله زمین شناسی محل پروژه پرداخته می شود. در کنار هر پروژه مهم و بزرگ و حتی پروژه های کوچک تر زمین شناسان خبره به کار گرفته شده و به مهندسین طراح مشاوره می دهند. چیزی که متاسفانه در پروژه های عمرانی ما اصلا شناخته شده نبوده و تنها در برخی از آنها به ارائه گزارش هایی سطحی و برای جلب رضایت کارفرما بسنده می شود.

سال های سال است که زمین شناسی  بالاخص زمین شناسی مهندسی در دانشگاه های کشور تدریس می شود و فارغ التحصیلان زیادی را به جامعه مهندسی کشور تحویل می دهد، اما متاسفانه کمتر از آنها در پروژه های مملکت استفاده می شود و کمتر پروژه ای را می توان دید که از یک تیم قوی زمین شناسی برخوردار باشد و این تیم بتواند با مطالعات خود به مهندسین طراح جهت اعمال استاندارد ها و تغییرات احتمالی در طرح و ایمن سازی بیشتر آن کمک کرده و مشاوره دهند.

ترس از بالا رفتن هزینه های احتمالی در طرح ها یکی از دلایل کارفرمایان برای استفاده نکردن از یک تیم مجرب زمین شناس است. در حالی که به کار گیری زمین شناس برای طرح نه تنها هزینه نیست بلکه سرمایه گذاری و نوعی بیمه کردن طرح به حساب می آید که هزینه در مقابل بازده آن در آینده و پایداری طرح مورد اجرا قابل احتساب نیست.

ساختار های تکتونیکی، چین ها، گسل ها، لرزه خیزی منطقه، سیل و سایر بلایای طبیعی، لایه های زمین، آب های جوی و زیر زمینی، پدیده های فرونشست، روانگرایی، کارست، لند اسلاید،  بیابان زایی و تپه های شنی، مواد و مناطق تشعشع زا و هزاران عوامل زمین شناسی دیگر تهدید کننده پروژه ها و سازه های دست بشر هستند و چنانچه توسط یک زمین شناس پیش از اجرای یک طرح مورد توجه قرار نگیرند می توانند هزینه های بسیار گزافی را به کارفرمایان پروژه تحمیل کرده و حتی پروژه را با شکست همراه کنند. از این دست پروژه های فراوانی را می توان در ممکلت خودمان یافت ، بزرگراه شهید کلانتری بر روی دریاچه ارومیه، سد پانزده خرداد، شهر سازی بدون توجه به آیین نامه های زلزله، برداشت های بی رویه از آب های زیر زمینی، پل ها و تونل های تخریب شده، روستا ها و شهر های سیل زده، سد های تخریب شده و... نمونه هایی از همین بی توجهی به علم زمین شناسی  و استفاده نکردن از مشاوران زمین شناسی است.

خوشبختانه در سال های اخیر توجه به این امر از سوی پروژه های دولتی کمی جدی تر گرفته شده است و ارائه گزارش های زمین شناسی و لرزه خیزی قبل از اجرای پروژه ها به صورت اجباری در آمده است. اما استفاده از این گزارش ها در طراحی ها نیز می بایست از سوی مهندسان طراح کمی جدی تر گرفته شود و آشنایی آنها با علوم زمین باید بیشتر از قبل شود. حل این معضل به عهده واحد های دانشگاهی است که علاوه بر جدی گرفتن زمین شناسی برای مهندسین عمران می باید طرح دروس زمین شناسی را با توجه به نیاز این مهندسین ارائه کنند تا به صورتی کاملا کاربردی مورد استفاده آنها در طراحی سازه ها قرار گیرد.

امید است استفاده از علم و دانشمندان زمین شناسی در پروژ های ملی و حتی پروژه های کوچکتر مورد توجه جدی مسئولان ذی ربط قرار گیرد تا از حوادث، تلفات، ضرر های مالی و جانی در آینده جلوگیری شود.

سید مجید میرکاظمیان – زمین شناس

 
همه زمین را بشناسیم! PDF Print
There are no translations available.

سیاره ای که بر روی آن زندگی می کنیم شرایط، رفتارها و خصوصیات خاص و منحصر به فردی دارد. آتشفشان ها، رودها، زمینلرزه ها، دریاها و کوه ها هر کدام در شرایط مختلف رفتارهای گوناگونی را از خود بروز می دهند. مسلما برای زندگی با این سیاره ناشناخته باید اطلاعات خود را درباره آن گسترش دهیم و هرچه بیشتر راجع به آن بیاموزیم. بدانیم که در هر موقعیت چه رفتاری با سیاره مادر خود بکنیم و در مقابل عمل اشتباه خود در قبال این سیاره زیبا چه ضرری متوجه ما خواهد بود. از این رو دانشمندان و محققان سالهاست که در مورد پدیده های مختلف زمینی تحقیق و بررسی می کنند. عده ای سعی در شناخت ساختمان درونی زمین دارند، زیرا منشاء بسیاری از اتفاقات سطح زمین را حاصل عملکرد درونی زمین می دانند. برخی به دنبال شناسایی عوارض سطحی زمین و اثر آنها بر زندگی بشر هستند و تعدادی نیز به کشف منابع درونی زمین برای بهسازی زندگی انسان مشغول اند. جمع زیادی از دانشمندان نیز به تحقیق در مورد بلایای طبیعی زمینی می پردازند تا از اثر  آنها بر زندگی مردم بکاهند. همه اینها شناخت نسبی خوبی را برای دانشمندان ومحققین علوم زمین فراهم می آورد و می تواند کمک بزرگی در راستای اهداف مورد نظر بشر باشد. اما سئوالی که مطرح می شود این است که شناخت زمین برای همه مردم لازم است یا نه؟اگر کمی به نوع زندگی انسان از ابتدای خلفتش تاکنون و پیشرفت هایی که داشته و همزیستی ای که با این کره خاکی یافته توجه کنیم. ضررها و تلفاتی که تاکنون به سبب جهل نسبت به این سیاره محتمل گردیده را مورد بررسی قرار دهیم جواب سئوالمان را خواهیم یافت. بسیاری از کشورها آموزش آشنایی با سیاره زمین را از کودکان خود آغاز کرده اند. داستان های جذاب، کتاب های مصور، وسایل کمک آموزشی، دروس مدارس، سفرهای علمی، انجام آزمایش های جالب و ... همگی در خدمت آموزش علوم زمین از دوران کودکی قرار گرفته اند.

 بسیاری از کشورها آشنایی با بلایای طبیعی و نحوه برخورد با آنها را به صورت عمومی به کودکان تا بزرگسالان خود آموزش می دهند تا در صورت بروز این حوادث، مردم آموزش دیده، خود به صورت یک نیروی امدادی به نجات حادثه دیدگان بشتابند. این درحالی است که به تازگی در خبرها عنوان شد 90 درصد کشور ما در معرض بروز حوادث طبیعی از جمله زمینلرزه، سیل، رانش زمین، فرونشست و ... قرار دارد. کمبود آگاهی مردم ما در این زمینه باعث بروز تراژدی هایی چون زمینلرزه های بوئین زهرا، رودبار و بم شده است. هرچند که تلاش هایی در زمینه آگاه سازی عمومی در چند سال اخیر صورت گرفته ولی کافی به نظر نمی رسد. برگزاری دوره های آموزشی در مدارس، انجام مانورهای امداد و نجات و مقابله با زلزله، چاپ کتاب و بروشورهای متنوع آموزشی، ساخت برنامه های تلویزیونی، چاپ مقالات علمی در روزنامه ها همگی مفید است ولی کافی نیست. بسیاری از خطرات بالقوه در ارتباط با حوادث طبیعی ناشی از ناآگاهی و رفتار اشتباه مردم عدی است. پیشروی و اشغال مسیر رودها، برهم زدن اکوسیستم هر ناحیه، ساخت و سازهای غیر اصولی، دخالت در طبیعت هر منطقه، آلوده سازی محیط زیست، ساخت و ساز در حریم دریا و ...، همه و همه باعث ریزش آوار ناآگاهی بر سر ما و کشته شدن به دست خودمان خواهد بود. زمین به خودی خود خطرناک نیست، این رفتار ما با زمین است که حوادث را ایجاد می کند. اگر آگاهی و شناخت خود را از زمین و محیط زیست خود افزایش دهیم، اگر به جای همساز کردن زمین با خود، خودمان را با آن همزیست کنیم، خواسته یا ناخواسته از بسیاری از تلفات جانی و مالی خواهیم کاست.بهتر است از همین امروز آغاز کنیم و از کودکانمان. بهتر است یک برنامه ریزی مدون و دقیق برای افزایش آگاهی عمومی بنویسیم و موبه مو آن را اجرا کنیم. بهتر است نظارت بر فعالیت های بشری مرتبط با زمین را در کشورمان با دقت بیشتری انجام دهیم. بهتر است به علوم زمین بها داده و متخصصان این رشته را در تمامی فعالیت های علمی و اجرایی به کار گیریم. چراکه فردا خیلی دیر است. بسا همین فردا بمی دیگر را پیش روی ما ترسیم کرده و اینبار توبت تهران باشد. حتی اگر یک نفر در اثر آگاهی زنده بماند، پیروزی مارا به همراه خواهد داشت. چراکه یک نفر، نسلی را پشت سر خود خواهد داشت.

سید مجید میرکاظمیان – عضو سایت

 

Last Updated on Friday, 24 October 2008 21:37
 
ورودي جديدها بخوانند PDF Print
There are no translations available.

سلام به ورودی های جدید زمین شناسی

سال تحصیلی جدید در دانشگاهها چند روزی است که آغاز شده و شور و شوق زیادی دانش آموزان دیروز، دانشجویان امروز و مهندسان فردا را دربر گرفته، به همین سبب مناسب است تا ضمن تبریک قبولی در دانشگاه نکاتی را با زمین شناسان آینده ایران زمین در میان بگذارم، نکاتی که اگر یازده سال قبل به من و مثال من گفته شده بود می توانست افق پیش رو را برایمان روشن تر و برنامه ریزی برای رسیدن به هدف را دقیق تر نماید.

-          دوستان عزیز مهمترین نکته برای ادامه تحصیل در رشته زمین شناسی "علاقه" است. این علاقه می تواند در دوران دبیرستان و یا همین دانشگاه حاصل شود. تعداد زیادی از دانشجویان زمین شناسی را به شخصه می شناسم که فقط برای کسب مدرک این رشته را برای ادامه تحصیل انتخاب کرده و هیچ علاقه ای به آن نداشته اند و سرانجام یا ترک تحصیل نموده و یا پس از گذشت سال ها فارغ التحصیل شده و به دنبال شغل های دیگر خارج از رشته تحصیلی خود رفته اند. در حالیکه عده ای دیگر با علاقه مندی در این رشته پیشرفت کرده و بسیار موفق شده اند.

-       رشته زمین شناسی با کوه و صحرا و بیابان و کار و فعالیت های خارج از شهر عجین است. یک زمین شناس دائما برای مطالعات و برداشت های علمی بین دفتر کار خود، صحرا و آزمایشگاه در حال رفت و آمد است. بسیاری از شغل های مرتبط با این رشته در خارج از تهران و شهر ها ارائه می شوند و یا ماموریت های خارج شهری دارند. چنانچه علاقه به شغل های دفتری و کار ثابت در شهر ها دارید و یا علاقه ای به طبیعت و کوهنوردی و یا پیاده روی در صحرا ندارید از این رشته فاصله بگیرید. البته مشاغلی هم یافت می شوند که با فعالیت های نرم افزاری و یا آزمایشگاهی در رشته زمین شناسی نیاز به کارشناس دارند.

-          یک زمین شناس نیاز به بدنی سالم برای فعالیت های ذکر شده در بالا دارد. یک هوش متوسط، پشتکار قوی، پاهای سالم، بدن مقاوم، چشمانی تیزبین، صبر زیاد، قدرت تجزیه و تحلیل بالا از مشخصات یک زمین شناس خوب است.

-          یک زمین شناس نیاز به اطلاعات پایه ای از ریاضیات ، هندسته، شیمی، فیزیک، زیست شناسی، نجوم و رایانه دارد تا بتواند در کار خود به یک زمین شناس نمونه بدل شود.

-          اگر زبان انگلیسی شما ضعیف است از همین امروز شروع به تقویت آن کنید. یک زمین شناس که به زبان انگلیسی مسلط باشد، به اطلاعات روز علوم زمین دنیا دسترسی دارد. امکان فعالیت در شرکت های خارجی برای او فراهم است. امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر در دانشگاه های معتبر ایران و جهان برای او محیا است و می تواند با ارائه مقاله در همایش های بین المللی و مجلات معتبر جهان شرایط و آینده شغلی جوبی را برای خود تحصیل نماید.

-          یک زمین شناس باید تمامی گرایش های زمین شناسی را نیز مورد توجه قرار داده و اطلاعات پایه ای و مهم آنها را بیاموزد. یک زمین شناس موقعی کامل است که یک زمین شناس ساختمانی، رسوبشناس، چینه فسیل ناس، پترولوژیست خوب باشد و بتواند از تلفیق اطلاعات مورد نظر به تحلیل اتفاقات و رخدادها بپردازد.

-          با شروع تحصیل در رشته زمین شناسی کم کم گرایش مورد علاقه خود را انتخاب کیند. این شرته در مقطع کارشناسی ارشد شامل گرایش های تکتونیک و زمین شناسی ساختمانی، پترولوژی، زمین شناسی نفت، زمین شناسی مهندسی، چینه و فسیل، رسوب شناسی است و لیسانسه های زمین شناسی می توانند در رشته ژئوفیزیک نیز ادامه تحصیل دهند. با انتخاب گرایش تحصیلی مورد نظرتان، به انتخاب هدفمند دروس اختیاری روی بایورید و مقالات و کتاب ها را هدفمند بخوانید.

-          در یادگیری واحد های عملی کانی شناسی، سنگ شناسی، فسیل شناسی، فعالیت های صحرایی، نقشه برداری ، کار با کمپاس و استریونت اهتمام ویژه ای به خرج دهید. یک فارغ التحصیل که در هر یک از موارد بالا ضعیف باشد، یک زمین شناس ناقص است.

-          به روز باشید. مقالات جدید را بخوانید، نادانشته ها را سئوال کنید، به درس ها و جزوه های کلاسی اکتفا نکنید، کتاب های مرتبط را بخوانید، در اینترنت اخبار و موضوعات جدید را پیگیری کنید، در همایش ها و جلسات دفاع از پایان نامه ها شرکت کنید، همراه با گروه های مختلف به سفر های علمی بروید و در تورهای علمی شرکت کنید. همه کارهای فوق را انجام دهید حتی اگر در ابتدا چیز زیادی عاید شما نشود.

-          می توانید به جمع آوری کلکسیون ها و مجموعه هایی از فسیل ها، سنگ ها و کانی ها، تصاویر و پوستر های زیبای زمین شناسی و ... بپردازید. این کار در افزایش علاقه شما به آموختن زمین شناسی کمک می کند.

-          فرقی نمی کند در کدام دانشگاه قبول شده اید، آزاد یا سراسری، و اساتید شما چه کسانی هستند. اگر بخواهید موفق اید واگر نه بی سواد باقی می مانید.

-          رابطه خوب خود را با اساتید این رشته حفظ کرده و گسترش دهید. سئوالات خود را از آنها بپرسید. آنها را به برگزاری مسافرت های علمی ترغیب کنید و تا می توانید از آنها مطالب جدید بیاموزید. این نکته را به خاطر داشته باشید اساتیدی که به شما سخت می گیرند دوستان واقعی شما هستند.

-          به ارائه سخنرانی و بیان مطالب کمک درسی در کلاس هایتان بپردازید. از این نترسید که دیگر دوستان، شما را با القاب مورد نظرشان مسخره کنند. این کار شما را برای ارائه مقاله در همایش ها و دفاع از پایان نامه احتمالی در آینده آماده خواهد ساخت.

-          نرم افزارها و برنامه های رایانه ای مربوط به رشته خود را بیاموزید. تعدادی از آنها عبارتند از:

 Rockwork, ArcGIS, Log plot, Minpet, Stereowin, Surfer , …

-          در دوره های آموزشی و کارآموزی که توسط ارگان ها و سازمان های دولتی و شرکت های خصوصی برگزار می شود شرکت کنید.

-          برای کار کردن عجله نکنید، فراموش نکنید که تا چهار سال آینده وظیفه شما درس خواندن و علم آموزی است.

-          به یاد داشته باشید که : " بهترین راه پیش بینی آینده، خلق آن است"پس آینده خود را خلق کنید. برای همه شما آرزوی موفقیت دارم

– زمین شناس ورودی 77

 

Last Updated on Sunday, 28 September 2008 18:49
 
دانش آموزی یا دانشجویی! PDF Print
There are no translations available.

اگر کمی با دقت به کلمه دانشجو توجه کنیم و معنای لغوی آن را بررسی نمائیم، این نکته را درخواهیم یافت در کشورمان به لحاظ کمّی دانشجویان زیادی داریم اما به لحاظ کیفی دانشجویان واقعی کمی قابل شناسایی هستند. بعد از انقلاب اسلامی و با رشد سریع جمعیت و افزایش تعداد جوانان، میل به تحصیل و آموختن در بین همه اقشار اعم از پیر و جوان و زن و مرد افزایش یافت و اکثر جوانان دیپلمه آمال خود را در دانشگاه و تحصیلات عالیه جستجو می کنند. امروزه دانش آموزان با سخت کوشی و تلاش فراوان شبانه روزی و گذر از استراحت و تفریحات، تلاش می کنند تا از غول کنکور عبور کرده و وارد دانشگاه شوند و پس از ورود به این عرصه، خود را به هدف رسیده فرض کرده و متاسفانه غالبا با افت های تحصیلی، کاهش تلاش در جهت علم آموزی و رها کردن دروس و تحقیق روبرو می شوند. عمدتا این احساس برای آنها تداعی می شود که با ورود به دانشگاه به هدف خود دست یافته و مدرک آنها بعد از طی دوره تحصیلی مورد نظر تضمین شده است. متاسفانه مدرک گرایی در میان قشر دانشگاهی ما امری همه گیر شده و دانشجویان به جای افزایش تلاش در جهت کسب علم و دانش و تحقیقات در زمینه های علمی ، تنها به گذراندن واحد های درسی و گرفتن مدرک می اندیشند. با کمال تاسف با افزایش توان پذیرش دانشجو در دانشگاه آزاد و متعاقب آن رقابت دانشگاه های دولتی برای جبران عقب ماندگی کمی، کیفیت آموزشی فدای کمیّت آن شده است.در رشته زمین شناسی نیز این اوضاع برقرار است. افزایش تعداد دانشجویان این رشته، کمبود امکانات سخت افزاری و نرم افزاری دانشگاه ها، ضعف در آموزش دانشجویان و تلاش در جهت هرچه سریعتر فارغ التحصیل شدن آنها باعث شده تا مدرک گرایی در این رشته به امری فراگیر بدل شده و دانشجویان تنها به فکر اتمام دوره تحصیلات خود باشند. با این اوصاف زمین شناسان تولید شده در دانشگاه های ما، عموما کم سواد، کم تجربه و بی اطلاع از علم زمین شناسی اند و اصلا به این نکته توجه ندارند که یک زمین شناس باید حقیقتا یک دانشجو یعنی جوینده دانش تخصصی خود باشد و آموخته های تئوری آکادمیک را با تجربه زمین شناسان قدیمی و خبره تکمیل نموده و با حضور هر چه بیشتر در صحرا و فعالیت های صحرایی دارای دید زمین شناسی برای تعبیر و تفسیر رخدادهای زمینی گردد. یک زمین شناس با فراغت از تحصیل نه تنها از دوران دانشجویی خارج نمی شود بلکه دائما در برخورد با زمین منظر ها و رخدادهای مختلف زمینی در حال افزایش دانش خود است. یک زمین شناس به صورت مداوم با شرکت در کنفرانس ها و همایش ها، مطالعه مقالات و کتاب های مختلف، آشنایی با روش ها، راهکارها و نرم افزارها در حال به روز رسانی دانش خود است تا بتواند در رشته خود کار کرده و با توجه به موارد اشاره شده در کار خود موفق گردد. در ذهن یک زمین شناس دائما سئوالات جدید و ابهامات علمی نو در حال شکل گیری است و او  با افزایش دانش خود در پی یافتن دلایل و علل رخداد های مختلف و پاسخگویی به این سئوالات و ابهامات است. یک زمین شناس هیچگاه خود را کامل نمی داند و دائما در حال آموختن مطالب جدید از دیگران و کسب تجربه است. زمین شرایطی خاص و تعریف شده ندارد و قوانین ثابتی بر رخدادهای آن حاکم نیست به همین جهت هر فعالیت جدید و هر سرزمین جدید نکات علمی و تجربه هاب نویی را برای هر زمین شناس به ارمغان می آورد. اینگونه است که تفاوت یک فارغ التحصیل زمین شناسی و یک زمین شناس کار کشته مشخص می گردد. هر فارغ التحصیل زمین شناسی تازه در ابتدای راه زمین شناسی قرار دارد و سال های سال باید زانوی شاگردی به درگاه زمین شناسان با دانش و باتجربه بساید و قطره قطره از دریای علم آنها بنوشد تا در آینده بتواند این علم همراه با تجربه را به نسل های بعد انتقال دهد.

Last Updated on Thursday, 25 September 2008 19:38
 
پایان نامه، شکستن شاخ غول! PDF Print
There are no translations available.

انتخاب موضوع پایان نامه و نوشتن پروپوزال از جمله مواردی است که ذهن دانشجویان فوق لیسانس را از ترم دوم به خود مشغول می دارد. معمولا شرکت نکردن در جلسات دفاع دیگران، مطالعه کم در مقالات با موضوعات مختلف در یک گرایش، باعث آگاهی از موضوعات مختلف در هر گرایش برای انتخاب موضوع مورد نظر توسط دانشجویان گردیده است و آنها را مدت های مدیدی سرگردان نموده است. به جای اینکه از ابتدای دوره فوق لیسانس دانشجو با آگاهی از موضوع مورد نظر خود به دنبال مقالات مرتبط و حتی دروس اختیاری مورد نیاز باشد، پس از پایان یافتن واحد های درسی و انتخاب موضوع تز خود توسط استاد راهنما با دوسال عقب افتادن باید از ابتدا به مطالعه در مورد موضوع انتخاب شده توسط استاد راهنمایش برود، یعنی به جای اینکه استاد راهنما متناسب با تز انتخاب شود، تز را استاد راهنما انتخاب می کند. به همین دلایل دوره مطالعه ، نگارش و دفاع از پایان نامه معمولا طولانی می شود و گاه دانشجویان شاغل، دفاع از پایان نامه خود را هرچه بیشتر به تاخیر می اندازند، حتی بعضا مشاهده می شود که مهلت آنها به اتمام رسیده و به صورت ناقص از پایان نامه خود دفاع می کنند و یا عطای آن را به لقایش بخشیده و ترک تحصیل کرده و یا اخراج می شوند. همه موارد فوق باعث فرسایش روحی، سرمایه و وقت دانشجو و دانشگاه می شود و به جای استفاده از علم آموخته شده دانشجو شاید برای همیشه از ادامه تحصیل در مدارج بالاتر و کار در ارتباط با رشته تحصیلی خود منصرف گردد.

متاسفانه برخی از قوانین و مقررات سطحی نگرانه و دست و پاگیر از قبیل ممنوعیت نوشتن پروپوزال قبل از ترم سوم و تصویب آن که معمولا تا پایان ترم سوم به درازا می کشد و ممنوعیت دفاع از پایان نامه تا شش ماه پس از تصویب پروپوزال و قوانینی از این دست به همراه کمبود آگاهی دانشجو که در بالا ذکر شد، همگی دست به دست هم می دهند تا عمری را از دانشجو و کرسی ای را از دانشگاه و سرمایه ای را از مملکت تلف کنند.ارائه دروسی در موضوعات مختلف در هر گرایش، آموزش چگونگی تحقیق و نوشتن پایان نامه و مقاله، اجبار دانشجویان به خواندن پایان نامه های مختلف و ارائه آنها به صورت سخنرانی در کلاس، اجبار دانشجویان به انتخاب یک موضوع خاص پس از پایان ترم اول و کار بر روی جنبه های مختلف آن، خواندن مقالات روز در ارتباط با موضوع انتخاب شده همگی می تواندد کمک حال دانشجویان در انتخاب موضوع باشند تا با علاقه و آگاهی موضوع پایان نامه را انتخاب کرده و با لذت و پشتکار آن را به پایان برسانند و میل آنها به ادامه تحصیل در مدارج بالاتر بیشتر شود.

مورد دیگری که متاسفانه مشاهده می شود تکراری بودن موضوعات کار شده بین دانشجویان دانشگاه های مختلف است که باعث هدر رفتن وقت، سرمایه و ... می شود. البته چند سالی است مرکزی تحت عنوان " مرکز اسناد و مدارک علمی کشور (Irandoc) تاسیس شده که به نگهداری نسخه ای از پایان نامه ها، مقالات و گزارش ها و تولیدات علمی کشور می پردازد. این مرکز وب سایتی را تاسیس نموده تا مراجعین بتوانند از موضوعات کار شده تا کنون آگاه شوند. اما تنها تعدادی از دانشگاه ها دانشجویان خود را موظف به ارائه یک نسخه از پایان نامه خود به این مرکز نموده اند. و تا این مرکز در میان تمامی دانشگاه های کشور همه گیر و نهادینه شود و کارهای انجام شده قبلی نیز به آن اضافه شود زمانی طولانی سپری و سرمایه کلانی از میان خواهد رفت.

نکته دیگر مورد توجه نبود آموزش کارهای علمی به صورت دقیق و کاربردی به دانشجو است. بی توجهی به نرم افزارهای مورد نیاز هر رشته و عدم فراگیری آنها توسط دانشجو، آشنا نبودن با دستگاه ها و کارآیی آنها، روش ها و اصول برداشت اطلاعات که فراگرفته نشده اند، همگی در هنگام نگارش پایان نامه و جمع آوری اطلاعات مورد نیاز باید فراگرفته شوند و این می تواند تمرکز دانشجو را برهم زده و باعث فرسایش ذکر شده گردد، زمان را تلف کرده و دوباره کاری در برداشت اطلاعات را به همراه داشته باشد.

اساتید راهنما معمولا به یک ویراستار علمی بدل شده اند و به جای اینکه در مراحل مختلف یک پایان نامه همراه و همیار دانشجو باشند تنها بازخواست کننده او هستند. به جای اینکه به او ایده بدهند و با وی به کارها و بحث های علمی مشغول شوند منتظراند تا زودتر دانشجو را مرخص کنند تا درآمدی داشته و از سهمیه راهنمایی خود برای نفر جدید استفاده کنند و مقاله ای به نام خود توسط دانشجو به چاپ برسانند. متاسفانه نوع نگاه اساتید راهنمای دانشگاه های ما اشتباه است و بعضا مشاهده شده که دانشجوی ناآگاه را به حال خود رها کرده و برای مدت های طولانی به سفرهای خارجی و فرصت های مطالعاتی رفته اند.

همه مواردی که در بالا ذکر شد تنها گوشته ای از مشکلات و معضلات دانشجویان در انتخاب موضوع و نوشتن پایان نامه است. مطمئنا کسی که برای ادامه تحصیل در مدارج بالاتر از لیسانس تلاش کرده و قبول شده است، از روی علاقه به ادامه تحصیل پرداخته و حیف است که عمر، سرمایه، علاقه، تلاش و پشتکار یک فرد تحصیل کرده به هدر رود. تمامی مشکلات فوق را دیگران حل کرده اند، کافی است کمی با دقت به روش های و کار های آنها نگاه کنیم!

عضوی از زمین شناسان این دیار

Last Updated on Wednesday, 13 August 2008 12:31
 
<< Start < Prev 1 2 3 Next > End >>

Page 1 of 3

جستجو در سايت

حاضرين در سايت

We have 6 guests online

آمار

Content View Hits : 71448

به قلم زمین شناس

مطالعات زمین شناسی بیمه کننده پروژه ها
There are no translations available.

 

داشتم نگاهی به پروژه های مهندسی بزرگ ساخته شده و در حال ساخت دنیا می انداختم و به بررسی عوامل طراحی ، مشاوران و پیمانکاران این طرح ها می پرداختم. چیزی که در مورد تمامی این پروژه ها  فارغ از بزرگی یا کوچکی آنها جالب توجه بود، مطالعات کاملا جدی و تخصصی و مشاوران حرفه ای آنها بود که با بودجه های کلان برای مطالعات فاز یک و دو پیش از ساخت هر پروژه به بررسی همه جانبه از جمله زمین شناسی محل پروژه پرداخته می شود. در کنار هر پروژه مهم و بزرگ و حتی پروژه های کوچک تر زمین شناسان خبره به کار گرفته شده و به مهندسین طراح مشاوره می دهند. چیزی که متاسفانه در پروژه های عمرانی ما اصلا شناخته شده نبوده و تنها در برخی از آنها به ارائه گزارش هایی سطحی و برای جلب رضایت کارفرما بسنده می شود.

سال های سال است که زمین شناسی  بالاخص زمین شناسی مهندسی در دانشگاه های کشور تدریس می شود و فارغ التحصیلان زیادی را به جامعه مهندسی کشور تحویل می دهد، اما متاسفانه کمتر از آنها در پروژه های مملکت استفاده می شود و کمتر پروژه ای را می توان دید که از یک تیم قوی زمین شناسی برخوردار باشد و این تیم بتواند با مطالعات خود به مهندسین طراح جهت اعمال استاندارد ها و تغییرات احتمالی در طرح و ایمن سازی بیشتر آن کمک کرده و مشاوره دهند.

ترس از بالا رفتن هزینه های احتمالی در طرح ها یکی از دلایل کارفرمایان برای استفاده نکردن از یک تیم مجرب زمین شناس است. در حالی که به کار گیری زمین شناس برای طرح نه تنها هزینه نیست بلکه سرمایه گذاری و نوعی بیمه کردن طرح به حساب می آید که هزینه در مقابل بازده آن در آینده و پایداری طرح مورد اجرا قابل احتساب نیست.

ساختار های تکتونیکی، چین ها، گسل ها، لرزه خیزی منطقه، سیل و سایر بلایای طبیعی، لایه های زمین، آب های جوی و زیر زمینی، پدیده های فرونشست، روانگرایی، کارست، لند اسلاید،  بیابان زایی و تپه های شنی، مواد و مناطق تشعشع زا و هزاران عوامل زمین شناسی دیگر تهدید کننده پروژه ها و سازه های دست بشر هستند و چنانچه توسط یک زمین شناس پیش از اجرای یک طرح مورد توجه قرار نگیرند می توانند هزینه های بسیار گزافی را به کارفرمایان پروژه تحمیل کرده و حتی پروژه را با شکست همراه کنند. از این دست پروژه های فراوانی را می توان در ممکلت خودمان یافت ، بزرگراه شهید کلانتری بر روی دریاچه ارومیه، سد پانزده خرداد، شهر سازی بدون توجه به آیین نامه های زلزله، برداشت های بی رویه از آب های زیر زمینی، پل ها و تونل های تخریب شده، روستا ها و شهر های سیل زده، سد های تخریب شده و... نمونه هایی از همین بی توجهی به علم زمین شناسی  و استفاده نکردن از مشاوران زمین شناسی است.

خوشبختانه در سال های اخیر توجه به این امر از سوی پروژه های دولتی کمی جدی تر گرفته شده است و ارائه گزارش های زمین شناسی و لرزه خیزی قبل از اجرای پروژه ها به صورت اجباری در آمده است. اما استفاده از این گزارش ها در طراحی ها نیز می بایست از سوی مهندسان طراح کمی جدی تر گرفته شود و آشنایی آنها با علوم زمین باید بیشتر از قبل شود. حل این معضل به عهده واحد های دانشگاهی است که علاوه بر جدی گرفتن زمین شناسی برای مهندسین عمران می باید طرح دروس زمین شناسی را با توجه به نیاز این مهندسین ارائه کنند تا به صورتی کاملا کاربردی مورد استفاده آنها در طراحی سازه ها قرار گیرد.

امید است استفاده از علم و دانشمندان زمین شناسی در پروژ های ملی و حتی پروژه های کوچکتر مورد توجه جدی مسئولان ذی ربط قرار گیرد تا از حوادث، تلفات، ضرر های مالی و جانی در آینده جلوگیری شود.

سید مجید میرکاظمیان – زمین شناس

صفحه اول به قلم زمین شناس